İnsana “can” veren şey nedir? Yüzyıllardır farklı medeniyetler bu sorunun peşinden gitmiş. Tasavvuf geleneğinde can, Hint felsefesinde prana, Çin düşüncesinde Qi… İsimleri, dayandıkları felsefi temeller ve açıklamaları farklı olsa da hepsi yaşamın ardındaki görünmez gücü anlamaya çalışmış.
Peki, bütün bu arayışların ortasında nefesin yeri ne?
Bu kez nefesin fizyolojisinden ya da tekniklerinden söz etmeyeceğim. Bu kez nefesin bana hissettirdiklerini yazmak istiyorum.
Dünya deneyimimizin başlangıcını ilk nefesimiz verir. Anne karnından ayrıldığımız anda ciğerlerimize ilk kez hava dolar ve hayatla aramızdaki o görünmez bağ kurulur. Artık kendi nefesimizle yaşamaya başlarız.
Nefes almak, otonom sinir sistemimizin yönettiği bir süreçtir. Biz farkında olmasak da nefesimiz akar; tıpkı kalbimizin atması, böbreklerimizin süzmesi, karaciğerimizin çalışması gibi. Bedenimiz, bizden herhangi bir talimat beklemeden yaşamı sürdürmek için çalışır.
Fakat nefesi diğer yaşamsal işlevlerden ayıran çok özel bir yanı vardır: Üzerinde sınırlı da olsa irademiz vardır.
Bir süre nefesimizi tutabilir, ritmini yavaşlatabilir, derinliğini değiştirebiliriz. Üstelik bunu yaparak otonom sinir sistemimiz üzerinde de etkide bulunabilir, bedenimize ve zihnimize sakinleşmesi için bir alan açabiliriz.
Ben bu durumu insanın kader üzerindeki etkisine benzetiyorum.
Hayatın bütün akışını kontrol edemeyiz. Nerede doğacağımızı, karşımıza nelerin çıkacağını, hangi olayların bizi beklediğini seçemeyiz. Ama bazen küçücük bir ritim değişikliği, verdiğimiz bir karar, attığımız bir adım bütün yönümüzü değiştirebilir. Tıpkı nefesimiz gibi… Akışın tamamını yönetemesek de ona nasıl eşlik edeceğimiz konusunda söz sahibiyiz.
Bir başka ilginç nokta ise nefesimizi tutabildiğimiz süre…
Ortalama bir insan nefesini yaklaşık 30-60 saniye tutabilir. Antrenmanlı kişilerde bu süre çok daha uzun olabilir. Nitekim kontrollü koşullarda ve özel tekniklerle gerçekleştirilen nefes tutma denemelerinde dakikalarca süren rekorlar kırılmıştır.
Bunu düşündüğümde aklıma hep şu gelir: Her nefes, bize yeniden başlama fırsatı veriyor.
Her birkaç saniyede bir hayatla yeniden buluşuyoruz. Karar vermeye, kararımızdan dönmeye, sevmeye, sevilmeye, kalmaya ya da gitmeye… Yeniden denemeye, vazgeçmeye ve yeniden umut etmeye.
Hayatın bize her an yeniden başlama izni vermesi ne inanılmaz!
Bir de nefesin bizi yalnızca kendimize değil, bütün evrene bağlayan tarafı var.
Pratiklerim sırasında bazen nefesimle birlikte genişlediğimi, bedenimin sınırlarının ötesine geçtiğimi hayal ederim. Kendimi doğanın, dünyanın ve evrenin akışına bırakırım. O anlarda aklıma bir yerde okuduğum şu cümle gelir:
“Şu anda evrenle uyum içinde akıyorsunuz. Sizin nefesiniz ile yağmur ormanlarının nefesi arasında hiçbir fark yok.”
Aslında bu düşünceyi çok seviyorum. Çünkü aldığımız her nefes, doğanın büyük döngüsünün bir parçası. Ağaçlarla, ormanlarla, okyanuslarla ve birbirimizle görünmez bağlarımız var. Biz doğadan ayrı değiliz; onun içinde, onunla birlikte var oluyoruz.
Dilerim kendimizle, doğayla ve evrenle bir ve bütün hissettiğimiz anlar çoğalsın.
Her yeni nefes, yeni bir başlangıç olsun.
Işık olsun.
Namaste.
Yorum Yazın