Bir kitapta okumuştum. Sonra günlerce aklımdan çıkmadı.
Descartes demiş ki; Düşünüyorum, öyleyse varım.
İyi de, ben düşündüğüm için mi varım, yoksa var olduğum için mi düşünebiliyorum?
Tavuk mu yumurtadan, yumurta mı tavuktan gibi değil mi?
Bir düşün. Düşünmeyen bir taş da var. Düşünmeyen bir ağaç da var. Onlar var olmak için düşünmek zorunda değil.
Ama insan öyle değil. İnsan, var olduğunu ancak düşündüğünde fark ediyor.
Sabah uyandın. Gözünü açtın. "Ben neredeyim?" diye sordun ya, işte o an var olduğunu anladın. Sormasaydın, nefes alıyordun ama farkında değildin.
Demek ki Descartes haklı. Varlık bedende değil, farkındalıkta.
Ama tersi de doğru. Düşünmek için önce bir beyin lazım, bir beden lazım, bir nefes lazım. Yani var olmadan düşünemezsin.
Peki hangisi önce?
Bence ikisi aynı anda.
Sen var olduğun için düşünüyorsun, düşündüğün için de gerçekten var oluyorsun.
Yoksa diğer türlüsü yaşamak değil, sadece nefes alıp vermektir.
Telefonun şarjı varken de var, ama ekranı açılmadıysa sana bir faydası yok. İnsan da öyle. Beden şarj, düşünce ekran.
Ekranın açılmadıysa, varlığın da yarım kalıyor.
O yüzden asıl soru şu değil: "Düşünüyor muyum?"
Asıl soru şu: "Ne düşünüyorum?"
Çünkü ne düşünürsen, o olursun.
Yorumlar
Vusale Aliyeva
Kenan Antike