Halk arasında sıkça kullanılan “Göz hakkıdır, bir şey olmaz” düşüncesinin hem hukuki hem de dini açıdan karşılığı tartışma konusu oldu. Özellikle bağ, bahçe ve tarlalardan sahiplerinin izni olmadan meyve alınmasının masum bir davranış olmadığını belirten uzmanlar, vatandaşları uyardı.
BİR ELMA İÇİN HAPİS CEZASI GÜNDEME GELEBİLİR!
Avukat Süleyman Yalım, toplumda alışkanlık haline gelen göz hakkı anlayışının hukuken hırsızlık suçunu oluşturabileceğini söyledi.Yalım, “Göz hakkı halk arasında artık adet olmuş, alışkanlık haline getirilmiş bir durum. Ancak hukuki boyutu düpedüz hırsızlıktır” ifadelerini kullandı.Bir kişinin başkasına ait bağ veya bahçeden izinsiz meyve koparmasının, olayın gerçekleştiği yerin özelliklerine göre farklı hukuki değerlendirmelere tabi tutulabileceğini belirten Yalım, hırsızlık suçunun nitelikli hallerinde daha ağır yaptırımların gündeme gelebileceğini vurguladı.
ŞİKÂYET GERİ ÇEKİLSE BİLE SORUŞTURMA SÜREBİLİR
Hırsızlık suçunun genel olarak şikâyete bağlı olmadığını hatırlatan Yalım, mal sahibinin şikâyetinden vazgeçmesinin her durumda soruşturmayı sona erdirmeyeceğini ifade etti.Bazı akrabalık ilişkileri, hukuki alacağın tahsili amacıyla işlenen fiiller ve geçici kullanma gibi durumlarda farklı hükümlerin uygulanabildiğini anlatan Yalım, zorunluluk halinin de ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
ÇALINAN MALIN DEĞERİ AZ OLSA DA SUÇ ORTADAN KALKMIYOR
Türk Ceza Kanunu'nun 145. maddesine dikkat çeken Yalım, çalınan malın değerinin az olması durumunda hâkimin cezada indirim yapabileceğini veya ceza vermekten vazgeçebileceğini belirtti.Ancak bunun izinsiz alınan her düşük değerli eşyanın hukuken serbest olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Yalım, vatandaşların adli süreçlerle karşı karşıya kalabileceğini ifade etti.Yalım, “Başkasının bahçesi başkasının emeğidir. Bir salkım üzüm, bir elma bile olsa sahibinden izin almak gerekir” diyerek uyarıda bulundu.
DİYANET: GÖZ HAKKI DİYE BİR HAK YOK!
Konunun dini boyutunda da dikkat çeken açıklamalar yapıldı.ALO 190 Diyanet Fetva Hattı'ndan edinilen bilgiye göre, İslam dininde başkasının malını izinsiz almayı meşru kılan bir “göz hakkı” bulunmuyor.Bir bahçeden sahibinin rızası olmadan alınan meyvenin kul hakkı oluşturduğu, mal sahibinin izni olmadan başkasına ait ürünlerin alınmasının dinen caiz olmadığı belirtildi.
BİR LOKMALIK MEYVE, BÜYÜK SORUMLULUK!
Uzmanların açıklamaları, toplumda masum bir alışkanlık olarak görülen göz hakkı anlayışının yeniden sorgulanması gerektiğini ortaya koydu.İster bir elma ister bir salkım üzüm olsun, başkasının emeğiyle yetiştirdiği ürünü izinsiz almak hem hukuki hem de vicdani sorumluluk doğurabiliyor.Kısacası, “Göz hakkıdır” diyerek alınan bir meyve, sahibinin rızası yoksa hem kul hakkı hem de hukuki yaptırım konusu olabiliyor.Hukuki not: Hırsızlık suçunda uygulanacak ceza, eşyanın bulunduğu yer, fiilin niteliği ve somut olayın koşullarına göre değişir. İzinsiz meyve almanın her durumda aynı hapis cezasını doğuracağı söylenemez.
Yorum Yazın