Dar gelirli vatandaşların yaşam koşullarını iyileştirmek amacıyla üzerinde çalışılan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi'nde yeni ayrıntılar gündeme geldi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından daha önce duyurulan ve kamuoyunda "vatandaşlık maaşı" olarak adlandırılan uygulamanın 2027 yılında hayata geçirilmesi planlanıyor.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda yürütüldüğü belirtilen çalışmada, Türkiye genelinde hanelerin gelir durumlarının belirlenmesi ve ihtiyaç sahiplerine farklı kalemlerde destek sağlanması hedefleniyor.

Gelir Sınırı 23 Bin 552 TL Olacak

Taslakta yer alan bilgilere göre, vatandaşlık maaşından yararlanabilmek için hane halkının toplam gelirinin 23 bin 552 TL'nin altında olması öngörülüyor.

En düşük emekli aylığının esas alınacağı belirtilen sistemde, bu tutarın üzerinde geliri bulunan hanelere doğrudan gelir tamamlama desteği verilmesi planlanmıyor.

Ancak kira, enerji ve gıda gibi ihtiyaçlara yönelik yardımların hanelerin özel koşullarına göre değerlendirilmesi bekleniyor.

Emekliler de Yararlanabilecek

Yeni sistemden yalnızca çalışmayan vatandaşların değil, gelir kriterlerini karşılayan emeklilerin de yararlanabilmesi öngörülüyor.

Özellikle tek başına yaşayan yaşlılar, kirada oturan emekliler, kronik hastalığı bulunanlar ve sürekli bakıma ihtiyaç duyan vatandaşların destek programında öncelikli olarak değerlendirilmesi planlanıyor.

Kira, Elektrik, Doğalgaz ve Gıda Desteği

Vatandaşlık maaşı kapsamında ailelerin ihtiyaçlarına göre farklı yardım modellerinin uygulanması hedefleniyor.

Desteklerin şu alanlarda verilmesi öngörülüyor:

• Kira desteği: Özellikle büyükşehirlerde kirada yaşayan dar gelirli ailelere yardım.

• Enerji desteği: Elektrik, doğalgaz ve yakacak giderlerinin karşılanmasına katkı.

• Gıda desteği: Temel gıda ihtiyaçları için maddi destek.

• Çocuk yardımı: Çocuklu ailelerin ihtiyaçlarına yönelik ödemeler.

• Barınma desteği: Konut ve abonelik giderlerine katkı.

Bazı hanelerin birden fazla destek kaleminden yararlanabilmesi, ancak toplam ödemenin belirlenecek üst sınırı aşmaması planlanıyor.

2,5 Milyon Haneye 1,5 Trilyon TL Destek İddiası

Taslağa ilişkin paylaşılan etki analizi sonuçlarına göre, uygulamanın ilk aşamada yaklaşık 2,5 milyon haneyi kapsayabileceği belirtiliyor.

Program kapsamında toplam 1,5 trilyon TL'lik destek büyüklüğünün gündemde olduğu ifade edilirken, bu tutarın hangi dönemi kapsadığı ve hane başına yapılacak aylık ödemelerin ne kadar olacağı henüz netleşmedi.

Gelir Durumu Elektronik Ortamda İncelenecek

Yeni sistemde ihtiyaç sahibi vatandaşların belirlenmesi için kamu kurumlarının verilerinden yararlanılması öngörülüyor.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları, Sosyal Güvenlik Kurumu, Gelir İdaresi Başkanlığı ve tapu kayıtları gibi kaynaklardan elde edilen bilgilerle hanelerin ekonomik durumları değerlendirilecek.

Ailede çalışan kişi sayısı, kira giderleri, çocuk sayısı, mevcut gelir ve bakım ihtiyacı gibi unsurlar da değerlendirmeye alınacak.

Başvurular e-Devlet Üzerinden Yapılabilecek

Taslakta, vatandaşların destek programına e-Devlet ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları üzerinden başvurabilmesi öngörülüyor.

Başvuruların merkezi elektronik sistem üzerinden değerlendirilmesi ve şartları karşılayan hanelerin belirlenmesi planlanıyor.

Destek almaya hak kazanan ailelerin gelir durumları da düzenli olarak kontrol edilecek. Geliri belirlenen sınırın üzerine çıkan hanelerin desteklerinin sona erdirilmesi gündemde.

İlk Ödemeler 2027 Yılında Başlayabilir

Planlamaya göre pilot illerin Aralık 2026'ya kadar belirlenmesi, ilk ödemelerin ise 2027 yılının ilk üç ayında başlatılması hedefleniyor.

Pilot uygulamalardan elde edilecek sonuçlara göre sistemin aynı yıl içerisinde Türkiye genelinde yaygınlaştırılması öngörülüyor.

Öte yandan, vatandaşlık maaşına ilişkin gelir sınırı, destek tutarları, başvuru şartları ve uygulama takvimi henüz kesinleşmiş değil. Söz konusu ayrıntılar taslak çalışmaya dayanırken, nihai koşulların resmi düzenlemelerle açıklanması bekleniyor.